DẠY HỌC TOÁN THEO TIẾP CẬN KIẾN TẠO XÃ HỘI: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KHẢ NĂNG VẬN DỤNG Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG
Abstract
Bài viết nghiên cứu cơ sở lý luận và khả năng vận dụng tiếp cận kiến tạo xã hội trong dạy học Toán ở trường phổ thông. Trên cơ sở phân tích các quan điểm về kiến tạo xã hội, đặc biệt là vai trò của tương tác xã hội, ngôn ngữ, vùng phát triển gần và sự hỗ trợ trong học tập, bài viết làm rõ quan niệm và đặc trưng của dạy học Toán theo tiếp cận kiến tạo xã hội. Từ đó, năm nguyên tắc tổ chức dạy học được xác định, bao gồm: xuất phát từ kiến thức và kinh nghiệm đã có của học sinh; tổ chức tình huống và nhiệm vụ toán học có ý nghĩa; tăng cường trao đổi, hợp tác và lập luận toán học; bảo đảm sự hỗ trợ phù hợp với vùng phát triển gần; và tạo điều kiện để học sinh hình thành, kiểm chứng, điều chỉnh kiến thức thông qua tương tác. Bài viết đồng thời đề xuất quy trình tổ chức dạy học gồm năm bước: tình huống/nhiệm vụ, khám phá cá nhân, hợp tác và trao đổi, thảo luận và kiến tạo tri thức, vận dụng và mở rộng. Quy trình được minh họa thông qua dạy học khái niệm cấp số cộng ở trung học phổ thông. Kết quả nghiên cứu cung cấp một khung lý luận và định hướng sư phạm có thể vận dụng trong thiết kế, tổ chức dạy học Toán theo hướng phát huy vai trò chủ động và tương tác của học sinh.
