Giảng dạy văn học Nga cho sinh viên Việt Namtừ góc nhìn liên văn hóa
Abstract
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và quốc tế hóa giáo dục đại học, phát triển năng lực giao tiếp liên văn hóa cho sinh viên trở thành một yêu cầu quan trọng, đặc biệt đối với các học phần ngôn ngữ và văn học nước ngoài. Bài viết tập trung làm rõ cơ sở lý luận của tiếp cận liên văn hóa trong giáo dục và khẳng định vai trò của văn học như một không gian biểu tượng giúp người học đối thoại với các hệ giá trị khác nhau. Trên cơ sở đó, bài viết phân tích văn học Nga như một nguồn lực giáo dục liên văn hóa với các đặc trưng nổi bật về tính nhân văn, chiều sâu triết lý và ảnh hưởng tôn giáo, đồng thời chỉ ra những rào cản thường gặp của sinh viên Việt Nam khi tiếp nhận tác phẩm Nga do khác biệt hệ giá trị, bối cảnh lịch sử – xã hội và ngôn ngữ biểu tượng. Bài viết cũng nhận diện các hạn chế của cách tiếp cận truyền thống trong giảng dạy văn học Nga, bao gồm tính một chiều của quá trình dạy học, khuôn mẫu hóa diễn giải và thiếu vắng hoạt động so sánh – diễn giải văn hóa. Từ góc nhìn liên văn hóa, nhóm tác giả đề xuất khung giảng dạy theo hướng lấy người học làm trung tâm, tôn trọng đa dạng văn hóa, tăng cường đối thoại và phản tư; tích hợp nội dung văn hóa – lịch sử – triết học của văn học Nga với hoạt động đối chiếu Nga – Việt; đa dạng hóa hình thức tổ chức dạy học như thảo luận, nhật ký đọc và dự án học tập; đồng thời nhấn mạnh vai trò giảng viên như một “trung gian văn hóa” dẫn dắt đối thoại. Kết quả của bài viết góp phần gợi mở hướng đổi mới dạy học các môn khoa học xã hội và nhân văn ở đại học Việt Nam theo định hướng giáo dục khai phóng và phát triển công dân toàn cầu.
