Dạy học phân hóa trong bồi dưỡng học sinh chuyên Toán: Cách tiếp cận từ đặc điểm tư duy toán học nâng cao

Abstract

Bài viết phân tích cơ sở lý luận của dạy học phân hóa trong bồi dưỡng học sinh chuyên Toán từ góc độ đặc điểm tư duy toán học nâng cao. Trên nền tảng tổng hợp các quan điểm về phân hóa trong giáo dục hiện đại và định hướng phát triển giáo dục mũi nhọn ở Việt Nam, nghiên cứu làm rõ những đặc điểm nổi bật của học sinh chuyên Toán như năng lực trừu tượng hóa, khả năng khái quát và chứng minh, nhu cầu thử thách trí tuệ và tư duy logic chặt chẽ. Từ đó, bài viết đề xuất cấu trúc tư duy toán học nâng cao gồm các thành tố: tư duy logic hình thức, tư duy chứng minh, tư duy mô hình hóa, tư duy sáng tạo và tư duy phản biện. Trên cơ sở này, các nguyên tắc và hình thức tổ chức dạy học phân hóa trong lớp chuyên Toán được xác lập theo hướng tăng cường chiều sâu nhận thức, gia tăng mức độ phức hợp của nhiệm vụ, đa dạng hóa chiến lược tư duy và mở rộng mức độ mở của bài toán. Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung khung lý luận cho việc tổ chức dạy học phân hóa trong bối cảnh bồi dưỡng học sinh có năng lực toán học nổi trội.